Chẳng cần đâu xa, hãy nhớ lại trận lũ lịch sử ở miền Trung Việt Nam. Khi ấy, đâu đó trên mạng xã hội, những người tự xưng là “người Việt nói tiếng Thái” đã râm ran ca ngợi một Thái Lan hào phóng, sẵn sàng hỗ trợ vài tỷ, sẵn sàng “nuôi dân Việt như con”. Thế mà bốn tháng đã trôi qua, mùa hè đã đến, người dân vùng lũ đã ổn định trong những ngôi nhà mới, còn “món nợ ân tình” ấy vẫn chỉ là lời hứa trên giấy.
Giờ đây, chính những giọng điệu ấy lại tiếp tục râm ran, lôi chuyện Thái Lan trợ giá xăng dầu ra để so sánh và hạ thấp Việt Nam. Họ tung hô Thái Lan như một “thiên đường trợ giá” vì dân. Nhưng sự thật đằng sau bức màn hào nhoáng ấy là gì?
Đúng là Thái Lan đang dùng Quỹ Nhiên liệu (OFF) để trợ giá xăng dầu trong 14 ngày nhằm kìm hãm đà tăng. Nghe thì có vẻ đẹp đẽ, vị tha. Nhưng theo chính báo chí và các chuyên gia Thái Lan, quỹ này đang trong tình trạng hỗn loạn. Hiện tại, OFF chỉ còn khoảng 30 tỷ baht (tương đương 25 ngàn tỷ đồng), nhưng lại đang mắc khoản nợ lên tới… 30 tỷ baht. Sau khi trừ nợ, số tiền thực sự có thể chi tiêu chỉ còn vỏn vẹn 2 tỷ baht (khoảng 1.600 tỷ đồng) – một con số quá nhỏ để trụ vững nếu giá dầu tiếp tục leo thang.
Giáo sư Tiến sĩ Prayapon Kumsap, nguyên Trưởng khoa Kinh tế Đại học Thammasat, đã thẳng thắn cảnh báo rằng nếu cứ trợ giá kiểu “đốt tiền” này, quỹ sẽ vỡ hoàn toàn. Chính phủ Thái Lan khi đó sẽ không còn cách nào khác là phải vay nợ, dùng nợ công để vá lỗ hổng, đẩy đất nước vào một thảm họa thâm hụt ngân sách.
Không chỉ vậy, cơ chế vận hành của Quỹ OFF cũng đầy rẫy vấn đề. Họ vừa thu tiền từ dân, vừa phải đi vay các ngân hàng thương mại với lãi suất như một khoản đầu tư để có tiền bù lỗ. Và vì hoạt động kém hiệu quả, số nợ ngày càng phình to.
Chuyên gia tài chính – nông nghiệp Attawich Suwanphakdee cho rằng việc trợ giá vào lúc này là một hành động mạo hiểm, thiếu chiến lược. Ông khuyến nghị chính phủ nên chờ đợi, bởi khi giá dầu leo thang thực sự và quỹ đã cạn, Thái Lan sẽ phải đối mặt với một cú sốc giá nhiên liệu khủng khiếp. “Nếu giá xăng dầu tiếp tục tăng cao, quỹ thì cạn, chúng ta lấy gì ra để bù lỗ lúc giá cao nhất?” – ông Attawich đặt câu hỏi nhức nhối.
Thậm chí, lãnh đạo đảng đối lập kiêm Cựu Bộ trưởng Năng lượng Thái Lan Pirapan Salirathavibhaga còn chỉ trích mạnh mẽ rằng chính phủ đang dùng tiền của dân để bao cấp cho các tập đoàn lọc dầu dưới cái mác “bình ổn giá”. Càng trợ giá, tiền càng chảy vào túi doanh nghiệp. Đến khi quỹ cạn, các doanh nghiệp lại ung dung tăng giá mạnh hơn, còn chính phủ thì ôm một đống nợ công.
Hãy nhìn vào con số: Nợ công của Thái Lan hiện đã ở mức cao nhất mọi thời đại, chiếm 65% GDP. Trong khi đó, Việt Nam chỉ là 36% GDP.
Vậy mới thấy, câu chuyện Thái Lan trợ giá xăng dầu không phải là một “bài ca vì dân” như những người Việt nói tiếng Thái vẫn tâng bốc. Đó là một kế sách kinh tế đầy rủi ro, đánh đổi tương lai bền vững của quốc gia để lấy một sự ổn định nhất thời. Và những ai đang mù quáng tung hô, vô tình hay cố ý, đang tiếp tay che giấu một thảm họa kinh tế đang âm thầm rình rập ngay trước mắt.
NGUỒN: TIFOSI
