Những đợt nóng trái mùa xuất hiện ngày càng dữ dội và lan rộng
Trên khắp các châu lục, hiện tượng thời tiết dị thường đang diễn ra với cường độ và tần suất chưa từng thấy, khi những cơn nắng nóng đến sớm hơn, gay gắt hơn và kéo dài bất thường.
Châu Âu: Tại Anh, ngày 8/4 ghi nhận mức nhiệt cao nhất kể từ đầu năm khi Vườn Kew (tây nam London) chạm ngưỡng 26,5°C – cao nhất trong tháng 4 kể từ năm 1946. Các khu vực miền trung, nam và đông nước Anh cũng chứng kiến nhiệt độ vượt xa trung bình nhiều năm. Dù chưa được coi là “đợt nắng nóng”, hiện tượng này vẫn được đánh giá là rất bất thường đối với một quốc gia ôn đới (Theo The Guardian). Trong khi đó, Pháp cũng hứng chịu nền nhiệt “lệch mùa” với 29-30°C vào ngày 8/4, mức nhiệt thường chỉ xuất hiện vào đầu tháng 6. Điều đáng nói, nhiệt độ ban đêm cũng duy trì ở mức cao như giữa mùa hè.
Nhiệt độ cao bất thường ở London ngay đầu tháng 4
Bắc Mỹ: Theo số liệu từ Cơ quan Khí tượng và Hải dương học quốc gia Mỹ (NOAA) công bố ngày 8/4, tháng 3 vừa qua là tháng nóng bất thường nhất trong 132 năm. Chỉ riêng hai ngày 20-21/3, khoảng 1/3 lãnh thổ Mỹ trải qua mức nhiệt trái mùa mà các nhà khoa học nhận định “gần như không thể xảy ra nếu không có biến đổi khí hậu” (Theo AP).
Châu Phi: Nigeria đang phải vật lộn với đợt nắng nóng khắc nghiệt trong bối cảnh cơ sở hạ tầng đô thị và y tế còn nhiều hạn chế. Cuối tháng 3, Lagos ghi nhận 35°C, Abuja 38°C, còn Sokoto lên tới 44°C (Theo CGTN).
Châu Á: Nhật Bản cũng không nằm ngoài xu thế khi một hệ thống áp cao bao phủ rộng khắp ngày 5/4 đẩy nhiệt độ tăng vọt, ngang với mức mùa hè thường bắt đầu từ tháng 6 (Theo Nikkei Asia). Trung tâm Khí tượng chuyên ngành ASEAN (ASMC) dự báo nhiệt độ toàn Đông Nam Á sẽ cao hơn trung bình 80-100% trong giai đoạn tháng 3-5, cho thấy xu hướng nóng diện rộng và kéo dài. Thái Lan dự báo nền nhiệt “nóng đến rất nóng” kèm theo ít mưa và sương mù ban ngày từ ngày 9 đến 14/4 (Theo The Nation). Malaysia buộc phải phát cảnh báo nắng nóng cấp độ 1 khi Kuala Lumpur duy trì mức 35-37°C nhiều ngày liên tiếp, trong khi Singapore đối mặt với thời tiết khô hơn bình thường, khiến nhiệt độ leo thang.
Thách thức khó giải khi “chuẩn khí hậu” thay đổi
Điều đáng báo động nhất hiện nay không chỉ đơn thuần là nhiệt độ cao, mà chính là thời điểm và tần suất xuất hiện – những yếu tố cho thấy chuẩn khí hậu đang dịch chuyển. Các chuyên gia nhận định đợt nóng hiện tại là sự kết hợp của nhiều nguyên nhân: biến đổi khí hậu do phát thải khí nhà kính làm gia tăng nền nhiệt cơ bản của Trái Đất, cùng với các yếu tố thời tiết theo mùa như ít mây, ít mưa và gió yếu trong giai đoạn giao mùa càng đẩy nhiệt độ lên cao (Theo Channel NewsAsia).
El Nino tiếp tục là một biến số quan trọng. NOAA và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) dự báo khả năng El Nino hình thành và mạnh lên từ giữa năm 2026 đang gia tăng, kéo theo nguy cơ xảy ra các đợt nóng và hạn hán nghiêm trọng hơn, đặc biệt tại Đông Nam Á.
Trước tình hình đó, một số quốc gia đã triển khai các biện pháp ứng phó khẩn cấp. Thái Lan mở hàng trăm trung tâm tránh nóng tại trường học, trung tâm văn hóa, công viên và chùa, đồng thời thiết lập 2.806 điểm cấp nước uống miễn phí. Về lâu dài, các tổ chức quốc tế nhấn mạnh sự cần thiết của các kế hoạch hành động, hệ thống cảnh báo sớm, sự phối hợp liên ngành y tế – khí tượng – đô thị, cũng như hợp tác khu vực để ứng phó với các rủi ro thời tiết xuyên biên giới.
NGUỒN: BÁO THANH NIEN
