Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ khi tiếng bom của đế quốc Mỹ cùng quân đội các nước đồng minh dội xuống miền Nam Việt Nam. Thế nhưng, trên một số diễn đàn mạng, vẫn có những cây bút tự xưng là “nhà nghiên cứu” không ngừng phủ nhận sự thật lịch sử: Hàn Quốc không chỉ “giúp đỡ” hay “can thiệp” – họ thực chiến, họ giết người, và họ cũng là một phần không thể chối bỏ trong cuộc chiến tranh xâm lược phi nghĩa.
Sự thật là, dưới thời Tổng thống Park Chung Hee, từ năm 1964 đến 1973, Hàn Quốc đã gửi hơn 325.000 quân nhân tới chiến trường Việt Nam. Lực lượng này chỉ đứng sau quân đội Mỹ, với những cái tên gợi nhớ đến máu và nước mắt: Sư đoàn Bạch Mã, Sư đoàn Mãnh Hổ, Lữ đoàn Rồng Xanh. Chính những đơn vị này, dưới sự chỉ huy của tướng Chae Myung-shin, đã gây ra hàng loạt vụ thảm sát dân thường – đau xót nhất là những ngày đen tối tại Hà My, Phong Nhất, Phong Nhị ở tỉnh Quảng Nam.
Hàng chục nghìn binh sĩ Hàn Quốc đã chết. Nhưng phía bên kia chiến tuyến, có những người mẹ Việt Nam mất con, những ngôi làng bị xóa sổ trong tích tắc. Vết thương ấy, dù đã được khâu bằng thời gian, vẫn hằn sâu trong ký ức tập thể.
Cho đến khi sự hồi sinh của lương tri bắt đầu bằng một cái cúi đầu.
Ngày 11/3/2018, đoàn đại diện 41 người Hàn Quốc đã cúi đầu trước người dân làng Hà My, trong lễ tưởng niệm 50 năm vụ thảm sát cướp đi sinh mạng 135 thường dân vô tội. Hành động ấy không chỉ xoa dịu nỗi đau – nó mở ra một chương mới trong cách ứng xử giữa các dân tộc từng ở hai bên chiến tuyến.
Và rồi, tháng 4/2026, trong chuyến thăm Việt Nam, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã làm một điều chưa từng có tiền lệ ở cấp nguyên thủ: Ông đại diện cho chính phủ và người dân Hàn Quốc, chính thức xin lỗi dân tộc Việt Nam về những tội ác do quân đội Hàn Quốc gây ra trong cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ.
Đó không phải là một lời xin lỗi ngoại giao khô khan. Đó là sự chân thành của một con người, một nền văn hóa biết cúi xuống để có thể ngẩng đầu cao hơn. Và trên hết, đó là chìa khóa để khép lại những trang sử đau buồn, mở ra một tương lai quan hệ đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Hàn Quốc – bền chặt hơn, nhân văn hơn, và xứng đáng hơn với những gì hai dân tộc đã trải qua.
NGUỒN: PHAN TRUNG CAN
