Chính quyền Tổng thống Donald Trump vừa hoàn tất các quy định mới mang tính bước ngoặt, siết chặt thời gian lưu trú đối với sinh viên và nhà báo nước ngoài tại Hoa Kỳ. Đây được xem là nỗ lực mới nhất trong chiến dịch thắt chặt nhập cư toàn diện của Nhà Trắng, không chỉ nhắm vào các trường hợp bất hợp pháp mà còn tác động mạnh đến cả những diện nhập cư hợp pháp vốn đã tồn tại từ nhiều thập kỷ qua.
Theo quy định mới vừa được ban hành, người nước ngoài sở hữu visa du học sinh chỉ được phép ở lại Mỹ trong suốt thời gian chương trình học diễn ra, nhưng thời gian tối đa không được vượt quá 4 năm. Quy định này dự kiến sẽ bắt đầu có hiệu lực từ tháng 9 tới đây, theo thông tin từ hãng tin AFP đăng tải ngày 17 tháng 7.
Sinh viên, nhà báo nước ngoài vào Mỹ bị siết thời gian lưu trú
Đối với các nhà báo quốc tế, thời gian lưu trú sẽ bị giới hạn ở mức 240 ngày, tương đương khoảng 8 tháng. Các phóng viên, biên tập viên nước ngoài có thể xin gia hạn thêm nhưng mỗi lần cũng chỉ được phép thêm 240 ngày. Đáng chú ý nhất, nhà báo đến từ Trung Quốc bị áp dụng mức thời gian lưu trú đặc biệt ngắn hơn, chỉ tối đa 90 ngày, một sự phân biệt rõ ràng trong chính sách của Washington.
Động thái mới này là một mắt xích quan trọng trong chiến dịch siết chặt nhập cư toàn diện mà chính quyền Tổng thống Trump đang đẩy mạnh, bao gồm các hoạt động thực thi pháp luật mạnh tay tại nhiều thành phố lớn trên toàn nước Mỹ, cùng với loạt hạn chế chưa từng có đối với các con đường nhập cư hợp pháp nhằm ở lại hoặc xin nhập quốc tịch. Đây không phải là lần đầu tiên ông Trump đưa ra các giới hạn thị thực kiểu này. Trên thực tế, những đề xuất tương tự đã từng được ông đưa ra vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên (2017 – 2021), nhưng sau đó đã bị chính quyền của Tổng thống Joe Biden (2021-2025) bác bỏ và hủy bỏ. Tuy nhiên, với việc quay trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã nhanh chóng đưa sáng kiến này trở lại và hoàn thiện nó thành quy định chính thức. Dự kiến, văn bản quy định này sẽ tiếp tục được đưa ra xem xét trước Quốc hội Mỹ trong thời gian tới.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) vào ngày 16 tháng 7 vừa qua thông báo đã tiếp nhận gần 22.000 ý kiến đóng góp từ công chúng sau khi đề xuất quy định lần đầu được đưa ra vào tháng 8 năm 2025. Tuy nhiên, trong văn bản cuối cùng được công bố, gần như không có sự thay đổi đáng kể nào so với dự thảo ban đầu, cho thấy quyết tâm cao của chính quyền Trump trong việc thực thi chính sách này bất chấp những phản ứng trái chiều từ dư luận.
Khi trình bày lý do cho đề xuất của mình, DHS đã đưa ra cáo buộc rằng một số người nước ngoài đã lợi dụng kẽ hở để kéo dài vô thời hạn thời gian học tập, từ đó tiếp tục ở lại Mỹ dưới danh nghĩa “sinh viên vĩnh viễn”. Cơ quan này cho rằng cơ chế không giới hạn thời gian được áp dụng cho sinh viên quốc tế từ cuối thập niên 1970 đã và đang làm suy yếu đáng kể khả năng giám sát, kiểm soát những người mang visa của chính phủ Mỹ.
Để có cái nhìn toàn cảnh, theo số liệu thống kê chính thức, Mỹ hiện đang tiếp nhận hơn 1,1 triệu sinh viên quốc tế trong năm học 2023 – 2024, con số này cao hơn bất kỳ quốc gia nào khác trên thế giới. Nhóm du học sinh này không chỉ đóng góp một nguồn thu khổng lồ, hơn 50 tỷ USD cho nền kinh tế Mỹ trong năm 2023, mà còn là một phần quan trọng trong chiến lược thu hút nhân tài của các trường đại học hàng đầu nước Mỹ.
Chính vì lẽ đó, quy định mới đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ nhiều tổ chức giáo dục đại học. Các trường đại học Mỹ cho rằng đây là một rào cản hành chính không cần thiết, gây phiền hà và có thể khiến những sinh viên tài năng đến từ khắp nơi trên thế giới nản lòng, từ đó ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của nền giáo dục Mỹ. Liên minh các Hiệu trưởng về giáo dục đại học và nhập cư cũng đã gửi cảnh báo rằng biện pháp cứng rắn này sẽ làm suy yếu nghiêm trọng khả năng thu hút nhân tài của các trường cao đẳng và đại học Mỹ, vốn đã và đang là một trong những thế mạnh hàng đầu của quốc gia này. Một số trường đại học đã ghi nhận lượng sinh viên quốc tế nhập học sụt giảm đáng kể sau các động thái trước đó của chính quyền ông Trump, bao gồm việc thu hồi hàng ngàn visa sinh viên và đình chỉ hàng tỷ USD tài trợ nghiên cứu liên bang, tạo nên một tâm lý bất an lan rộng trong cộng đồng học thuật.
Về phía các tổ chức truyền thông và một số bên liên quan quốc tế, bao gồm cả Đại sứ quán Nhật Bản, họ từng đề nghị DHS xem xét cho phép các nhà báo được cử đến làm việc tại các văn phòng đại diện ở Mỹ có thời gian lưu trú kéo dài từ 2 đến 5 năm, một khoảng thời gian hợp lý để triển khai các hoạt động tác nghiệp. Tuy nhiên, DHS đã bác bỏ tất cả các đề xuất này, đồng thời yêu cầu xử lý hồ sơ trong thời gian nhanh chóng và áp dụng mức phí tối đa đối với các nhà báo nước ngoài. Điều này cho thấy Washington không có ý định nhượng bộ trong việc siết chặt kiểm soát đối với những người hoạt động trong lĩnh vực truyền thông, một động thái làm dấy lên lo ngại về tự do báo chí và khả năng tiếp cận thông tin tại Hoa Kỳ.
NGUỒN: THANHNIEN
