Hành trình 81 năm qua của Việt Nam là câu chuyện về khả năng đọc đúng thời cuộc, nắm bắt cơ hội và chủ động thay đổi để vừa kiên định mục tiêu chiến lược, vừa linh hoạt thích ứng với những biến động không ngừng của thế giới.
Không đứng ngoài dòng chảy, nhưng cũng không để dòng chảy dẫn dắt
Lịch sử hiện đại Việt Nam luôn gắn với những biến chuyển lớn của nhân loại. Qua mỗi giai đoạn, đất nước đều phải trả lời câu hỏi sống còn: Làm thế nào để tận dụng xu thế thời đại, nhưng vẫn giữ vững chủ quyền và lợi ích căn bản của dân tộc? Câu trả lời xuyên suốt là một triết lý ứng xử đặc biệt: không khép mình trước thế giới, nhưng cũng không để thế giới định đoạt con đường mình đi. Khi cơ hội mở ra, Việt Nam chủ động thích ứng và tranh thủ; khi môi trường quốc tế bất lợi, kiên định với mục tiêu và tìm lối đi riêng; khi cách làm cũ không còn hiệu quả, sẵn sàng đổi mới để tạo đột phá.
Việt Nam đổi mới mạnh mẽ để mở rộng không gian phát triển và nâng cao vị thế.
Bắt đúng nhịp thời cơ: Từ Cách mạng Tháng Tám đến khát vọng hôm nay
Mùa Thu năm 1945 là minh chứng rực rỡ cho bản lĩnh nhận diện thời thế. Khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, chủ nghĩa phát xít sụp đổ, phong trào giải phóng dân tộc dâng cao, Việt Nam đã chớp đúng lịch sử để làm nên Cách mạng Tháng Tám và khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – mở ra kỷ nguyên mới cho dân tộc. Đó không chỉ là sự nhạy bén mà còn là ý chí và bản lĩnh của một dân tộc dám hành động khi thời cơ đến, bởi bỏ lỡ thời cơ không chỉ phụ lòng quá khứ mà còn là món nợ với tương lai.
Thời thế mới, bài toán mới – Sức ép và động lực
Ngày nay, thời thế không chỉ còn là chiến tranh hay địa chính trị. Công nghệ, thương mại, năng lượng, dữ liệu, biến đổi khí hậu và chuyển dịch chuỗi cung ứng đang cùng lúc định hình lại cục diện toàn cầu. Một công nghệ mới có thể xóa sổ cả ngành kinh tế; một biến động chính trị có thể làm rung chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu; một thay đổi trong chính sách thương mại của nước lớn có thể tác động đến mọi quốc gia. Trong bối cảnh đó, năng lực nhận diện thời thế trở thành một thước đo sức mạnh quốc gia. Nhìn không đúng sẽ bỏ lỡ cơ hội; nhìn đúng nhưng chậm chân sẽ mất lợi thế; nhìn sai có thể trả giá đắt. Vì vậy, chủ động chuẩn bị từ sớm, tư duy quyết liệt và hành động nhanh nhạy chính là yêu cầu sống còn của thời đại mới.
Một góc TPHCM nhìn từ trên cao.
Thuận thế nhưng không tùy thế – Linh hoạt có nguyên tắc
Nhận diện thời thế không có nghĩa là chạy theo thời thế. Thập niên 1970, khi thế giới chứng kiến xu thế hòa hoãn Đông – Tây, Việt Nam đã không để sự điều chỉnh quan hệ giữa các nước lớn làm thay đổi mục tiêu thống nhất đất nước. Đó không phải là “đi ngược xu thế” một cách đơn giản, mà là tách bạch giữa xu thế của quan hệ quốc tế với mục tiêu chiến lược của dân tộc. Xu thế thay đổi môi trường, buộc phải điều chỉnh phương thức, nhưng không nhất thiết phải thay đổi mục tiêu. Đây là tinh thần “dĩ bất biến, ứng vạn biến”: nguyên tắc giúp xác định điều cần kiên định, còn linh hoạt giúp chọn phương thức phù hợp. Càng kiên định với mục tiêu, càng phải sẵn sàng thay đổi cách làm.
Từ Đổi mới đến vươn mình: Thay đổi để hội nhập và đóng góp
Công cuộc Đổi mới từ năm 1986 là minh chứng rõ nét nhất. Khi thực tiễn trong nước đòi hỏi phải thay đổi, thế giới đang chuyển mình mạnh mẽ về kinh tế và công nghệ, Việt Nam đã dũng cảm thay đổi tư duy, mở cửa hội nhập. Kết quả: từ một nền kinh tế nghèo đói, đất nước vươn lên thành nền kinh tế thu nhập trung bình năng động chỉ trong một thế hệ. Bài học rõ ràng: thay đổi đúng lúc chính là cách bảo vệ và thực hiện mục tiêu lâu dài. Nhưng hôm nay, yêu cầu đã cao hơn: không chỉ bắt kịp mà phải từng bước vươn lên, không chỉ thích ứng mà phải chủ động đóng góp. Từ làm chủ công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đến nâng vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu – đó là cuộc chuyển mình để Việt Nam không còn là người đi sau, mà là một mắt xích quan trọng của thời đại.
Kỷ nguyên vươn mình: Mạnh để đóng góp, phát triển để khẳng định
81 năm, mỗi bước tiến đều là sự kết tinh của bản lĩnh nhận diện thời thế và chủ động thay đổi. Nhưng sức mạnh của một quốc gia hôm nay không chỉ đo bằng những gì tự tạo dựng, mà còn bằng những giá trị có thể mang đến cho cộng đồng quốc tế. Một Việt Nam mạnh không chỉ là giàu hơn, hiện đại hơn, có vị thế cao hơn, mà còn phải là một Việt Nam có khả năng góp phần giải quyết các vấn đề chung, kiến tạo giá trị chung và đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực và thế giới. Đó là chiều sâu của khát vọng vươn mình, như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “kỷ nguyên phát triển, kỷ nguyên giàu mạnh, kỷ nguyên thịnh vượng… đóng góp ngày càng nhiều cho hòa bình, ổn định, phát triển của khu vực và thế giới, cho hạnh phúc của nhân loại và văn minh toàn cầu”.
Từ nắm bắt thời thế để phát triển, đến chủ động thay đổi để đóng góp – đó là bước chuyển không thể đảo ngược, để Việt Nam tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
NGUỒN: NITENAMNET
