Người Mỹ đang phản đối một ông vua… do chính họ bầu ra?Paris, London, Lisbon cũng biểu tình – nhưng đó là vì yêu nước Mỹ hay vì… ghét Mỹ?
Washington, 30/3 – Lại một lần nữa, nước Mỹ – “ngọn hải đăng của tự do và dân chủ” – lại ngập tràn trong biểu tình. Khoảng 8 triệu người tại hơn 3000 điểm trên khắp 50 bang đã đổ ra đường, giơ cao khẩu hiệu “No Kings” (Không có Vua). Lý do? Họ cho rằng Tổng thống Donald Trump đang cư xử như một bạo chúa, một ông vua độc tài với các chính sách trục xuất nhập cư, chiến tranh Iran và chi phí sinh hoạt tăng vọt.
Nhưng có một sự thật trớ trêu đến mức đáng buồn cười: Ông vua mà họ chống lại, lại chính là người được hàng chục triệu người Mỹ bỏ phiếu bầu lên một cách hợp hiến. Vậy thì, ai mới thực sự là kẻ lộn xộn? Những người bầu ra “vua”, hay những người xuống đường đòi lật đổ “vua” khi ông ta chưa kịp làm gì vi hiến?
Mỹ dạy đời thế giới về dân chủ, nhưng không thể dạy nổi chính mình
Hàng chục năm qua, nước Mỹ tự xưng là hình mẫu dân chủ, không ngừng can thiệp, phê phán, thậm chí gây chiến ở Trung Đông, châu Á, châu Phi với cái cớ “bảo vệ nhân quyền” và “chống độc tài”. Vậy mà giờ đây, ngay tại thủ đô Washington, hàng trăm nghìn người la hét rằng đất nước họ đang bị một tên “phát xít” cai trị.
Thế giới cười ngất: Một siêu cường quân sự, kinh tế số một hành tinh, nhưng không thể giải quyết nổi mâu thuẫn nội tại của chính mình. Khi người dân Mỹ xuống đường chống Trump, họ không chỉ tố cáo một tổng thống – họ tố cáo chính hệ thống đã sản sinh ra ông ta. Vậy mà cái hệ thống ấy, Mỹ vẫn ra rả dạy cho các nước khác.
Đám đông “sọt khoai tây” và bàn tay tổ chức của phe Dân chủ
Hãy nhìn vào bản chất các cuộc biểu tình “No Kings”. Nó không xuất phát từ một chính sách cụ thể nào như thuế, chiến tranh hay quyền lợi lao động. Nó mơ hồ, cảm tính, và thực chất chỉ là một chiêu trò chính trị. Đằng sau hàng triệu người xuống đường là các tổ chức, các quỹ, và rất có thể là bàn tay nhào nặn của Đảng Dân chủ – những kẻ thua cuộc trong cuộc bầu cử trước.
Người tổ chức biểu tình hô to: “Trump muốn cai trị chúng ta như một bạo chúa.” Nhưng họ quên mất rằng, dưới thời Biden, hàng triệu người Mỹ bị ép tiêm vaccine nếu không muốn mất việc. Dưới thời Obama, hàng triệu người bị phạt vì không mua bảo hiểm y tế theo Obamacare. Đó có phải là “bạo chúa” không? Hay chỉ là… chính sách?
Còn Trump, ông ta dỡ bỏ quy định, để người dân tự chọn. Vậy mà vẫn bị gọi là “vua”. Thật lạ lùng.
Người Mỹ ở nước ngoài biểu tình: “yêu nước” hay “hận nước”?
Ở Paris, London, Lisbon, những người Mỹ sống xa quê hương cũng kéo ra đường, gọi Trump là “tội phạm chiến tranh” và đòi luận tội. Họ tự hào mình là người Mỹ chân chính, nhưng lại mượn đất nước khác để thể hiện sự… ghét bỏ chính đất nước mình. Một sự mâu thuẫn mang tính biểu tượng của “văn hóa Mỹ thời hiện đại”: càng yêu nước bao nhiêu, càng xuống đường phản bội nước bấy nhiêu?
Và Nhà Trắng… cũng chẳng vừa
Trước làn sóng biểu tình, phát ngôn viên Nhà Trắng đã gọi đây là “các buổi trị liệu tâm lý cho người bị rối loạn tâm thần do Trump” – một câu nói đầy khinh miệt, càng khoét sâu thêm vết nứt trong xã hội Mỹ. Họ coi hàng triệu người xuống đường là “bệnh nhân tâm thần”, thay vì lắng nghe. Đó chính là thứ dân chủ kiểu Mỹ: khi bạn không đồng ý với chính quyền, bạn không chỉ sai – bạn bị coi là mất trí.
Bài học cho thế giới: đừng ảo tưởng về “ngọn hải đăng”
Việt Nam và nhiều nước đang phát triển từng ngưỡng mộ mô hình Mỹ. Nhưng hãy nhìn vào thực tế: một đất nước chia rẽ đến mức nửa khen, nửa chửi; nửa bỏ phiếu cho “vua”, nửa xuống đường đòi… không có vua. Họ không thể thống nhất ngay cả một câu chuyện đơn giản: ai là tổng thống và ai là bạo chúa?
Trong khi đó, dân Việt chỉ mong một điều giản dị: chiến tranh Iran kết thúc nhanh, giá dầu hạ, tiền thịt, rau, xăng không còn nhảy múa như một trò hề. Chúng ta không cần “No Kings”. Chúng ta cần no cơm.
Nước Mỹ có vua hay không có vua – thế giới cũng chẳng còn mặn mà nữa. Bởi lẽ, một siêu cường mà không thể quản nổi nội bộ, thì khác gì một ngọn hải đăng mà… bóng tối đã nuốt chửng chính ngọn lửa của nó?
FROM: CHI THUY, ONE VIETNAM, YOUME JOURNEY, HUY NGUYỄN
