Áp lực kép từ thuế và đối thủ
Xuất khẩu thủy sản 7 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 6,86 tỷ USD, tăng 11,5% so với cùng kỳ. Riêng tháng 7 đạt 1,1 tỷ USD. Tuy nhiên, theo bà Lê Hằng – Phó Tổng Thư ký VASEP, tăng trưởng đang có dấu hiệu chững lại khi tốc độ tháng 7 thấp hơn các tháng trước. Nhiều thị trường chủ lực như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, ASEAN, Trung Đông đều ghi nhận nhu cầu tiêu dùng chậm lại.
Bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội VASEP thông tin tình hình xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong năm 2026
Trong bối cảnh chính sách thuế quan biến động, người tiêu dùng toàn cầu đang ưu tiên sản phẩm giá vừa phải, quy cách nhỏ, tiện lợi. Điều này khiến các mặt hàng thủy sản cao cấp, đặc biệt tôm cỡ lớn – thế mạnh của Việt Nam, gặp nhiều khó khăn. Cùng lúc, nguồn cung thế giới tăng nhanh, với Ecuador và Ấn Độ đẩy mạnh xuất khẩu vào Mỹ, Trung Quốc và mở rộng sang các phân khúc vốn là lợi thế của Việt Nam.
“Cuộc chiến” tại hai thị trường tỷ đô
Trung Quốc và Hồng Kông vẫn là điểm sáng với kim ngạch hơn 1,7 tỷ USD sau 7 tháng, tăng 34%, chủ yếu nhờ tôm hùm (hơn 600 triệu USD, tăng 44%). Tuy nhiên, thị trường này không còn dễ tính khi người mua cực kỳ nhạy cảm về giá, siết chặt an toàn thực phẩm, và chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt từ Ecuador, Ấn Độ, Nga.
Trung Quốc tiếp tục là động lực tăng trưởng.
Tại Mỹ, xuất khẩu đạt hơn 1 tỷ USD nhưng chỉ tăng nhẹ. VASEP cảnh báo tác động thực sự của chính sách thuế mới sẽ rõ ràng từ tháng 8. Ngành tôm đang chịu sức ép lớn: tháng 6/2026, xuất khẩu tôm Ecuador sang Mỹ tăng ~60%, trong khi của Việt Nam giảm tới 27%. Bất lợi càng rõ hơn khi mức thuế 12,5% của Việt Nam cao hơn Ecuador và Ấn Độ khoảng 2,5 điểm phần trăm. Do đó, doanh nghiệp buộc phải đẩy mạnh tôm chế biến, sản phẩm giá trị gia tăng để giữ thị phần.
Bốn thách thức “ghế đẩu” đến cuối năm
Bà Lê Hằng chỉ rõ 4 áp lực lớn mà ngành thủy sản phải đối mặt trong những tháng cuối năm:
Áp lực thuế quan tại các thị trường nhập khẩu, đặc biệt Mỹ – nơi mức thuế cao hơn đối thủ cạnh tranh trực tiếp, ảnh hưởng đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh; Yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc và hồ sơ, đặc biệt với hải sản khai thác và quy định chống khai thác IUU từ EU; Chi phí đầu vào tăng bao gồm logistics và nguyên liệu sản xuất thức ăn thủy sản; Cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên mọi thị trường: tại Mỹ bất lợi về thuế, địa lý, logistics và giá thành; tại Trung Quốc áp lực giá thấp và cạnh tranh đa chiều ngày càng gia tăng.
NGUỒN: VOH
