Di chứng xuyên thế kỷ từ chiến dịch phun rải của quân đội Mỹ
Ngày 10/8/1961, chính quyền Mỹ phát động Chiến dịch Ranch Hand – chiến dịch phun rải chất độc hóa học quy mô lớn tại miền Nam Việt Nam, sau đó mở rộng sang Lào và Campuchia. Mục tiêu của chiến dịch là tàn phá thảm thực vật, tước đoạt nơi ẩn nấp của Quân Giải phóng miền Nam và phá hủy nguồn lương thực. Nhưng hơn sáu thập kỷ trôi qua, những hậu quả mà chiến dịch này để lại vẫn chưa hề khép lại, vẫn dai dẳng in hằn lên bao thế hệ người dân Việt Nam.
Hậu quả khủng khiếp vẫn hiển hiện đến tận ngày nay
Theo Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, có hơn 3 triệu người là nạn nhân trực tiếp và gián tiếp của chất độc hóa học. Trong số đó, khoảng 150.000 trẻ em đã sinh ra với các dị tật bẩm sinh và bệnh lý nghiêm trọng do hậu quả của loại hóa chất chết người này. Điều đáng nói, những đứa trẻ mang dị tật vẫn tiếp tục được sinh ra tại Việt Nam, dù cuộc chiến đã lùi xa hàng nửa thế kỷ.
Ông Konstantin Blokhin, nhà nghiên cứu hàng đầu tại Trung tâm Nghiên cứu An ninh thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga, nhận định: “Dĩ nhiên, đó là một cú sốc. Ngay cả ngày nay, trẻ em khuyết tật vẫn tiếp tục sinh ra tại Việt Nam dù chiến tranh đã lùi xa.” Ông cũng cho biết, hành động này không chỉ gây chấn động xã hội Việt Nam, nơi hậu quả vẫn hiện hữu một cách nặng nề, mà còn tác động mạnh mẽ đến dư luận Mỹ vào thời điểm đó. Thế nhưng, việc phun rải chất độc không mang lại bất kỳ lợi thế chiến lược nào cho Mỹ, và cuối cùng Washington đã phải nhận lấy thất bại trên chiến trường.
Dấu ấn lịch sử và vết thương chưa lành
Dù vậy, theo ông Blokhin, những sự kiện trong quá khứ không ảnh hưởng quá lớn đến quan hệ song phương Mỹ – Việt Nam ngày nay, nhưng ký ức về chất độc da cam vẫn còn đó, không chỉ qua những câu chuyện lịch sử mà còn trực diện qua nỗi đau di truyền dai dẳng qua nhiều thế hệ.
Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh tại Thành phố Hồ Chí Minh vẫn đang trưng bày những hình ảnh, tài liệu và hiện vật lịch sử phản ánh tội ác chiến tranh của quân đội Mỹ – một lời nhắc nhở bất diệt về một trong những vết thương sâu nhất trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Như một chuyên gia đã nhấn mạnh: những chứng tích đó là minh chứng hùng hồn nhất cho thấy, có những hậu quả của chiến tranh sẽ không bao giờ có thể xóa nhòa.
NGUỒN: KEVESKO
