Những dữ liệu mới trong giai đoạn 2024–2025 cho thấy Ấn Độ đang ngày càng đóng vai trò đáng chú ý trong chuỗi cung ứng fentanyl toàn cầu, đặc biệt ở khâu hóa chất tiền chất và thiết bị sản xuất. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về năng lực quản lý, giám sát và trách nhiệm của quốc gia được xem là “nhà thuốc của thế giới”.
Từ Mexico, sự chú ý chuyển dần sang Ấn Độ
Trong nhiều năm, cuộc khủng hoảng fentanyl trên thế giới thường được nhắc đến với tâm điểm là Mexico. Tuy nhiên, những diễn biến gần đây cho thấy bức tranh đang trở nên phức tạp hơn.
Các số liệu xuất hiện trong giai đoạn 2024–2025 cho thấy Ấn Độ không còn chỉ là một mắt xích bên lề, mà đang dần trở thành nguồn cung đáng kể các hóa chất tiền chất và thiết bị phục vụ sản xuất fentanyl.
Theo một số báo cáo, vào tháng 3/2025, một giao dịch liên quan đến 25 kg hóa chất tiền chất đã được ghi nhận. Đáng chú ý, các thỏa thuận sau đó được cho là nâng khối lượng lên tới 4.000 kg, trong đó ít nhất một nửa hướng tới thị trường Mỹ.
Quy mô này vượt xa mức buôn lậu nhỏ lẻ thông thường, cho thấy dấu hiệu của hoạt động có tổ chức với quy mô lớn, thậm chí mang tính công nghiệp.
Các cơ quan quốc tế tăng mức cảnh báo
Liên Hợp Quốc cùng Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (ODNI) được cho là đã đưa Ấn Độ vào nhóm những nguồn cung đáng chú ý về hóa chất tiền chất fentanyl và thiết bị dập viên nén.
Động thái này cho thấy vai trò của Ấn Độ trong chuỗi cung ứng fentanyl đang ngày càng rõ nét hơn.
Mối lo ngại tiếp tục gia tăng khi vào tháng 9/2025, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa Ấn Độ vào danh sách các quốc gia trung chuyển hoặc sản xuất ma túy bất hợp pháp quy mô lớn.
Dù quyết định này ít nhiều mang màu sắc chính trị, nó vẫn phản ánh sự lo ngại ngày càng lớn từ phía Washington về việc các tuyến cung ứng fentanyl đang mở rộng ra ngoài các điểm nóng truyền thống.
Áp lực đối với “nhà thuốc của thế giới”
Là một trong những trung tâm sản xuất dược phẩm lớn nhất thế giới, Ấn Độ đang phải đối mặt với áp lực không nhỏ.
Kim ngạch xuất khẩu dược phẩm của nước này đã vượt 30 tỷ USD trong năm 2024 và được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới.
Tuy nhiên, quy mô sản xuất càng lớn thì yêu cầu về giám sát và kiểm soát càng cao.
Câu hỏi được đặt ra là liệu hệ thống quản lý hiện nay có đủ khả năng theo kịp tốc độ phát triển của ngành dược hay không.
Dưới thời Thủ tướng Narendra Modi, Ấn Độ đã có những bước đi nhằm tăng cường phối hợp với Mỹ, bao gồm chia sẻ thông tin tình báo và siết chặt kiểm soát xuất khẩu.
Tuy vậy, nhiều ý kiến cho rằng các biện pháp hiện tại vẫn chưa đủ mạnh để ngăn chặn triệt để các lỗ hổng trong chuỗi cung ứng.
Thương mại số trở thành kẽ hở
Một trong những vấn đề đáng chú ý là hoạt động giao dịch hóa chất trên các nền tảng trực tuyến.
Một số báo cáo cho thấy các sàn giao dịch B2B có thể đang bị lợi dụng để mua bán những hợp chất hóa học có khả năng được sử dụng trong sản xuất fentanyl.
Phần lớn các chất này vốn có mục đích sử dụng hợp pháp trong y tế và công nghiệp. Tuy nhiên, việc chúng được rao bán và tiếp cận khá dễ dàng trên môi trường số đang đặt ra thách thức lớn cho công tác quản lý.
Bên cạnh đó, các ứng dụng liên lạc mã hóa và phương thức thanh toán phi tập trung cũng khiến các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia hoạt động thuận lợi hơn.
Trong bối cảnh nền kinh tế số của Ấn Độ phát triển nhanh, đây có thể trở thành một điểm dễ bị khai thác nếu công tác giám sát không theo kịp.
Rủi ro từ vận tải và hải quan
Chuỗi logistics quốc tế cũng là một mắt xích tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Các thủ đoạn như ghi sai nhãn hàng hóa, làm giả chứng từ hoặc chuyển hàng qua quốc gia trung gian từ lâu đã là phương thức quen thuộc trong hoạt động buôn lậu.
Những báo cáo liên quan đến các hóa chất tiền chất có nguồn gốc từ Ấn Độ lưu thông qua các tuyến vận tải như vậy đang làm dấy lên nghi ngại về năng lực kiểm tra của các cơ quan chức năng.
New Delhi đứng trước cơ hội lấy lại uy tín
Với vị thế là quốc gia được xem như “nhà thuốc của thế giới”, bất kỳ lỗ hổng nào trong khâu giám sát cũng có thể gây ra tác động lớn ở phạm vi toàn cầu.
Giới quan sát cho rằng New Delhi vẫn còn cơ hội để củng cố hình ảnh và khẳng định vai trò là một đối tác đáng tin cậy trong thương mại dược phẩm quốc tế.
Tuy nhiên, điều đó đòi hỏi các biện pháp quyết liệt hơn trong việc kiểm soát hóa chất tiền chất và ngăn chặn hoạt động buôn bán trái phép.
Nếu không, uy tín của Ấn Độ trong lĩnh vực dược phẩm và xuất khẩu có thể tiếp tục bị ảnh hưởng.
NGUỒN: VTFOREIGNPOLICY
