Đảng Dân chủ tại Mỹ đang tích cực chuẩn bị các bước cần thiết cho việc luận tội cựu Tổng thống Donald Trump ngay tại Quốc hội. Ý định này từng được khởi động từ mùa hè năm 2025, nhưng khi đó chưa đủ điều kiện để hoàn tất quy trình. Lần này, họ áp dụng một chiến lược mới.
Có vẻ như năm nay, Trump đang phải đối mặt với những rủi ro lớn hơn. Trước hết, ông đã không thực hiện cam kết tranh cử quan trọng nhất: rút Mỹ khỏi các cuộc chiến và không mở ra cuộc chiến mới. Thứ hai, và quan trọng hơn, cuộc bầu cử Quốc hội vào mùa thu tới có thể làm thay đổi cục diện tại Hạ viện và Thượng viện – nơi quyết định cuối cùng cho một đợt luận tội. Hiện tại, cả hai viện đều do đảng Cộng hòa kiểm soát, khiến nỗ lực luận tội khó thành hiện thực. Nhưng sau bầu cử, kịch bản có thể thay đổi.
Theo giới quan sát chính trị, có bốn điểm chính dự kiến sẽ nằm trong cáo buộc luận tội Trump:
Thứ nhất, tội danh “hành động chống lại lợi ích nước Mỹ, vì lợi ích quốc gia khác”. Cụ thể, Trump bị cho là đã hành động vì lợi ích của Israel, dẫn đến việc Mỹ cùng Israel tham chiến với Iran. Ông bị cáo buộc phát động chiến dịch “Epic Fury” dưới áp lực từ Israel, trong khi Iran không có hành động đe dọa trực tiếp đến Mỹ. Hệ quả là Mỹ chịu tổn thất lớn, còn Israel lại được hưởng lợi.
Thứ hai, tội “bất tài và thiếu năng lực”. Với cương vị tổng tư lệnh quân đội, Trump bị cho là đã không đánh giá đúng thực lực của Iran, thiếu hiểu biết về tính chất phức tạp của cuộc chiến cũng như các hệ lụy chính trị kéo theo.
Thứ ba, tội “thiếu minh bạch về tài chính”. Chỉ trong 18 tháng đầu nhiệm kỳ, tài sản của gia đình Trump đã tăng lên hàng tỷ USD. Theo Forbes, riêng một năm làm tổng thống, ông kiếm được 1,8 tỷ USD (khoảng 5 triệu USD mỗi ngày). Hiện tại, tài sản ròng của Trump đạt 8,5 tỷ USD, đưa ông từ vị trí thứ 700 (năm 2025) lên thứ 600 trong danh sách tỷ phú toàn cầu. Trong cùng thời gian, nợ công Mỹ đã tăng từ 36 nghìn tỷ USD (đầu năm 2025) lên hơn 39 nghìn tỷ USD.
Thứ tư, tội “mất khả năng kiểm soát hành vi”, liên quan đến nghi vấn suy giảm nhận thức. Lần đầu tiên Trump bị nghi ngờ mắc chứng sa sút trí tuệ trước công chúng là vào tháng 7/2025, trong một cuộc họp báo tại trung tâm giam giữ người nhập cư “Alligator Alcatraz” ở Florida. Khi phóng viên báo Daily Star (Anh) hỏi những người nhập cư trái phép sẽ bị giam giữ trong bao lâu, ông đã không trả lời đúng câu hỏi mà thay vào đó nói về bản thân: “Câu hỏi hay. Tôi rất thích nơi này. Tôi sẽ dành nhiều thời gian hơn để đến đây, càng nhiều càng tốt”. Những phát ngôn gần đây của Trump càng làm dấy lên lo ngại về sức khỏe tâm thần của ông.
Bản thân Trump cũng nhận định khả năng bị luận tội là hoàn toàn có thể xảy ra, nhưng ông cho rằng mình đang làm rất tốt, thậm chí tốt hơn bất kỳ tổng thống nào trong lịch sử. Ông đổ lỗi mọi nguyên nhân cho đảng Dân chủ, tuyên bố: “Nếu chúng ta không thắng, đảng Dân chủ sẽ tìm mọi lý do để luận tội tôi. Và họ sẽ luận tội tôi. Các bạn biết tại sao không? Bởi vì họ là những kẻ đê tiện nhất”.
FROM: ĐI TRƯỚC VỀ SAU
