Trong bối cảnh cuộc xung đột quân sự toàn diện giữa liên quân Mỹ-Israel và Iran vẫn đang diễn ra với những diễn biến hết sức khốc liệt, Tehran tuyên bố dứt khoát sẽ không tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào với Washington. Trong khi đó, bất chấp làn sóng bạo lực lan rộng, các nỗ lực ngoại giao từ khu vực Vịnh và châu Á vẫn âm thầm được thúc đẩy với hy vọng hạ nhiệt căng thẳng.
Ngày 2/3, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao (SNSC) Iran, ông Ali Larijani, một lần nữa khẳng định quan điểm cứng rắn của Tehran. Ông Larijani bác bỏ thông tin do báo The Wall Street Journal đăng tải về việc Iran tìm kiếm kênh trung gian Oman để nối lại đàm phán, đồng thời nhấn mạnh trên Telegram rằng Iran “sẽ không tiến hành bất kỳ cuộc đàm phán nào với Mỹ”. Tuyên bố này được đưa ra sau các cuộc không kích dữ dội mà Mỹ và Israel phối hợp thực hiện nhằm vào các mục tiêu quân sự và hạt nhân chiến lược của Iran.
Đáng chú ý, theo nguồn tin từ Reuters, trong các cuộc họp kín với các ủy ban Quốc hội Mỹ, các quan chức Lầu Năm Góc được cho là đã thừa nhận rằng không có bằng chứng tình báo nào cho thấy Iran đang lên kế hoạch tấn công lực lượng Mỹ một cách sắp xảy ra trước khi chiến dịch “Epic Fury” được phát động. Sự thiếu vắng bằng chứng về mối đe dọa “sắp xảy ra” này đang làm dấy lên những nghi vấn tại Washington về cơ sở pháp lý và tính chính đáng của cuộc chiến. Một nhóm nghị sĩ Dân chủ do Hạ nghị sĩ Gregory Meeks dẫn đầu đã gửi thư tới Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Ngoại trưởng Marco Rubio, yêu cầu làm rõ mục tiêu chiến lược, điều kiện kết thúc xung đột và kế hoạch ngăn chặn chiến tranh lan rộng.
Trong khi cánh cửa đàm phán song phương dường như đã đóng lại, những nỗ lực trung gian hòa giải vẫn được duy trì. Ngoại trưởng Oman Badr Al Busaidi bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình trạng xung đột hiện nay, nhưng khẳng định “cánh cửa ngoại giao vẫn để ngỏ”. Ông Al Busaidi nhấn mạnh rằng các cuộc trao đổi trước đây tại Geneva (Thụy Sĩ) đã đạt được những tiến triển “thực chất” hướng tới một thỏa thuận chưa từng có, và chiến tranh không nên dập tắt hy vọng về hòa bình. Tuy nhiên, theo phân tích từ các chuyên gia trên Swissinfo, chính sự tiến triển bất ngờ trong các cuộc đàm phán hồi tháng 2 có thể đã khiến Iran chủ quan, tạo điều kiện cho Mỹ và Israel thực hiện đòn không kích chiến lược nhằm vào hàng loạt quan chức cấp cao, bao gồm cả Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.
Cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các nước châu Á, đang hối thúc các bài kiềm chế. Tại Nhật Bản, Thủ tướng Sanae Takaichi đã phải hủy bỏ chuyến công tác nội địa để quay về Tokyo chủ trì cuộc họp khẩn của Hội đồng An ninh Quốc gia sau khi xung đột nổ ra. Bà kêu gọi Iran tìm kiếm “giải pháp ngoại giao”. Về phần mình, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã có các cuộc điện đàm riêng rẽ với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan, nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm chấm dứt các hành động quân sự và bảo đảm an toàn cho dân thường.
Trong khi đó, các nước trong khu vực Vịnh đang phải gồng mình đối phó với làn sóng tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ trên lãnh thổ của họ. Bộ Quốc phòng UAE xác nhận các mảnh vỡ tên lửa của Iran đã rơi xuống nước này nhưng không gây thiệt hại đáng kể. Kuwait cũng báo cáo nhiều máy bay chiến đấu của Mỹ bị phá hủy trên đường băng.
Về phía Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, đã có buổi họp báo đầu tiên và báo cáo trước Quốc hội về chiến dịch quân sự. Trước sức ép ngày càng tăng từ các nghị sĩ về một “cuộc chiến tranh ủy nhiệm” không có lối thoát rõ ràng, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang phải đối mặt với thách thức lớn trong việc duy trì sự ủng hộ của quốc hội và công chúng Mỹ.
NGUỒN: NEWS ON AIR, RNZ V.V.
