Đòn trừng phạt mới: Nhắm vào khoáng sản chiến lược của Cuba
Ngày 7/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với Cuba, lần này nhắm thẳng vào lĩnh vực khoáng sản chiến lược. Mục tiêu cụ thể là Moa Nickel SA – liên doanh giữa công ty khai khoáng Canada Sherritt International và Công ty Niken quốc doanh Cuba.
Động thái này dựa trên Sắc lệnh hành pháp 14404 do Tổng thống Trump ký ngày 1/5, cho phép phong tỏa tài sản của các tổ chức nước ngoài hoạt động trong các lĩnh vực trọng yếu của kinh tế Cuba, bao gồm năng lượng, tài chính, khai khoáng và quốc phòng.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio
Không chỉ khoáng sản: Mỹ siết thêm tập đoàn quân đội Cuba
Cùng đợt trừng phạt này, Mỹ cũng áp đặt biện pháp lên tập đoàn quân đội Cuba GAESA cùng một lãnh đạo cấp cao của tập đoàn. Theo ước tính của các chuyên gia, GAESA kiểm soát từ 40% đến 70% nền kinh tế Cuba.
Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố sẽ có “nhiều chỉ định bổ sung trong những ngày và tuần tới”, cho thấy chiến dịch trừng phạt vẫn đang tiếp diễn.
Phản ứng ngay lập tức: Sherritt đình chỉ hoạt động, lãnh đạo từ chức
Chỉ vài giờ trước khi lệnh trừng phạt được công bố, Sherritt đã tuyên bố đình chỉ toàn bộ hoạt động tại Cuba, có hiệu lực ngay lập tức. Cụ thể: Bắt đầu rút nhân viên nước ngoài về nước; Yêu cầu các đối tác hồi hương nhân sự tại Canada; Ba thành viên hội đồng quản trị, bao gồm Chủ tịch Brian Imrie, từ chức ngay lập tức.
Sherritt cho biết các biện pháp trừng phạt từ ngày 1/5 đã “thay đổi đáng kể” khả năng vận hành bình thường của họ tại Cuba.
Cuba phản ứng cứng rắn: “Điều đó sẽ không làm chúng tôi sợ hãi”
Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez chỉ trích các biện pháp của Mỹ là “cưỡng ép đơn phương”, vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và nhằm áp đặt “trừng phạt tập thể” lên người dân Havana. Ông khẳng định Mỹ “không có quyền” làm như vậy và tuyên bố chắc chắn: “Những điều đó sẽ không làm chúng tôi sợ hãi.”
Mâu thuẫn lớn trong chính sách Mỹ: “Cực đà bắn chân”
Đáng chú ý nhất, vụ việc này phơi bày một nghịch lý trong chính sách của Washington: Mục tiêu của Mỹ: Giảm phụ thuộc vào Trung Quốc về khoáng sản chiến lược (niken, coban) phục vụ pin xe điện và công nghệ chuyển đổi năng lượng; Thực tế diễn ra: Lệnh trừng phạt lại gián tiếp làm suy yếu một trong số ít chuỗi cung ứng niken – coban có liên kết với phương Tây đang hoạt động tương đối độc lập khỏi Bắc Kinh.
Con số biết nói: Chuỗi cung ứng quan trọng đứng trước nguy cơ đứt gãy
Nhà máy tinh chế của Sherritt tại Fort Saskatchewan, Alberta (Canada) có công suất khoảng: 35.000 tấn niken mỗi năm; 3.800 tấn coban mỗi năm
Theo Sherritt, lượng niken và coban từ liên doanh Moa chủ yếu được bán sang châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc. Nhà máy Alberta hiện là một trong số ít cơ sở tinh luyện niken và coban quy mô lớn còn hoạt động tại Bắc Mỹ.
Cảnh báo: Hết nguyên liệu vào giữa tháng 6
Hiện nhà máy Alberta chưa bị ảnh hưởng trực tiếp, nhưng Sherritt cảnh báo nguồn nguyên liệu dự trữ hiện tại chỉ đủ duy trì sản xuất đến khoảng giữa tháng 6. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ còn khoảng một tháng trước khi chuỗi cung ứng niken – coban của phương Tây đối mặt với nguy cơ đứt gãy nghiêm trọng.
Chính quyền Mỹ đang đứng trước một bài toán không dễ giải: càng siết trừng phạt Cuba, càng vô tình bóp nghẹt chính nguồn cung khoáng sản chiến lược mà phương Tây đang cần để thoát khỏi sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Một chính sách càng quyết liệt, càng phản tác dụng.
NGUỒN: TUOITRE
