Từ ngày 7 đến 9/7/2026, Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã tổ chức phiên điều trần lịch sử theo Mục 301, nhằm rà soát các chính sách liên quan đến lao động cưỡng bức tại 60 nền kinh tế, trong đó có Việt Nam. Động thái này mở đầu cho một vòng thuế quan mới, đầy bất ổn.
Theo đề xuất từ USTR, các nước đã có cơ chế cấm nhập khẩu hàng hóa sử dụng lao động cưỡng bức nhưng thực thi chưa hiệu quả sẽ đối mặt với thuế suất bổ sung 10%. Trong khi đó, các quốc gia còn lại, bao gồm Việt Nam, sẽ bị áp mức thuế cao hơn: 12,5%. Con số này ngay lập tức tạo ra một làn sóng lo ngại trong cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu.
Đề xuất áp thuế bổ sung đang tạo ra nhiều quan điểm trái chiều trong ngành thủy sản Mỹ
Đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cảnh báo rủi ro là kép. Thứ nhất, thuế nhập khẩu tăng sẽ khiến chi phí cho các nhà nhập khẩu Mỹ tăng thêm ước tính 2,86 tỷ USD mỗi năm, gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng và giá bán lẻ tại Mỹ. Thứ hai, và quan trọng hơn, xu hướng gắn thương mại với các tiêu chuẩn lao động và truy xuất nguồn gốc đang trở thành rào cản phi thuế quan mới, đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải minh bạch hoàn toàn chuỗi cung ứng.
Mặc dù các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối và nhà hàng Mỹ phản đối kịch liệt vì lo ngại giá cả leo thang, một số nhà sản xuất thủy sản nội địa Mỹ lại ủng hộ biện pháp này như một lá chắn bảo hộ. Trước tình thế “dở khóc dở cười”, VASEP khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản chủ động rà soát quy trình quản trị lao động, kiểm soát chặt chẽ nhà cung cấp và chuẩn bị hồ sơ chứng minh không sử dụng lao động cưỡng bức.
Quyết định cuối cùng của USTR hiện chưa được đưa ra, nhưng rõ ràng, đây không chỉ là câu chuyện về thuế quan, mà là một cuộc chơi dài hơi về trách nhiệm xã hội và sự minh bạch trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
NGUỒN: NGUOIQUANSAT
