Một đòn giáng mới vào nỗ lực siết chặt nhập cư của Tổng thống Donald Trump vừa được Tư pháp Mỹ giáng xuống, khi thẩm phán liên bang tuyên bố lệnh đình chỉ cấp thị thực định cư cho công dân 75 quốc gia là trái pháp luật và vượt quá thẩm quyền của ngoại trưởng.
Ngày 21/8, Thẩm phán Jeannette Vargas tại Tòa án quận phía Nam New York đã ra phán quyết bác bỏ chính sách do chính quyền Trump ban hành từ tháng 1/2026, vốn đình chỉ việc cấp visa nhập cư cho người nộp đơn đến từ 75 quốc gia trên khắp thế giới, bao gồm các nước Mỹ Latinh như Brazil, Colombia, Uruguay, các nước vùng Balkan như Bosnia, Albania, các quốc gia Nam Á như Pakistan, Bangladesh cùng nhiều nước ở châu Phi, Trung Đông và vùng Caribe.
Trong phán quyết được đưa ra sau vụ kiện do các tổ chức bảo vệ quyền người nhập cư và các gia đình bị ảnh hưởng khởi xướng, thẩm phán Vargas nhấn mạnh chính sách này “hoàn toàn trái pháp luật” và mâu thuẫn với luật nhập cư liên bang Mỹ. Bà chỉ rõ rằng luật liên bang quy định ngoại trưởng không có thẩm quyền can thiệp vào việc các viên chức lãnh sự xét duyệt visa nhập cư. Việc cấm hoàn toàn cấp visa dựa trên quốc tịch của người nộp đơn đã phủ nhận cơ chế xem xét từng hồ sơ riêng lẻ theo luật định.
Lập luận của chính quyền Trump rằng người nộp đơn từ các nước này “có nguy cơ cao trở thành gánh nặng xã hội” cũng bị bác bỏ. Thẩm phán Vargas cho rằng việc từ chối cấp visa chỉ vì quốc gia xuất xứ, không xem xét điều kiện tài chính và các tiêu chí cụ thể của từng đương đơn, là đi ngược lại luật liên bang về nhập cư.
Phán quyết này không chỉ hủy bỏ mọi quyết định từ chối visa dựa trên chính sách đã áp dụng từ tháng 1, mà còn mở đường cho hàng nghìn hồ sơ bị ảnh hưởng được xem xét lại. Các nhóm bảo vệ quyền lợi gọi đây là một chiến thắng cho hàng trăm nghìn gia đình trên toàn thế giới, đồng thời cáo buộc chiến dịch siết chặt nhập cư của ông Trump có thể vi phạm quyền tự do ngôn luận, quyền được xét xử công bằng và có dấu hiệu phân biệt chủng tộc.
Tác động của chính sách nhập cư gây tranh cãi đang lan rộng sang lĩnh vực giáo dục đại học, khi dữ liệu từ Common App công bố ngày 20/8 cho thấy lượng sinh viên quốc tế nộp đơn vào các trường đại học Mỹ mùa thu này đã giảm khoảng 10% – mức giảm mạnh nhất trong ít nhất một thập niên. Gần 16.000 sinh viên nước ngoài đã rút khỏi cuộc đua giành suất học, với mức sụt giảm hai con số từ châu Á và châu Phi, ngay cả sinh viên châu Âu cũng giảm 4%, đảo ngược chuỗi tăng trưởng nhiều năm. Các trường đại học Mỹ, vốn đang chịu áp lực tài chính, có nguy cơ đối mặt với sự sụt giảm nghiêm trọng nguồn thu từ sinh viên quốc tế.
Đà giảm diễn ra trong bối cảnh chính quyền Trump gia tăng các biện pháp hạn chế du học sinh, bao gồm thay đổi quy định visa, hạn chế khả năng đổi ngành, chuyển trường và ở lại Mỹ sau tốt nghiệp. Trong khi đó, các quốc gia như Pháp và Đức đang nỗ lực thu hút sinh viên không hài lòng với môi trường giáo dục tại Mỹ. Đây là một trong chuỗi các hạn chế nhập cư liên tiếp của chính quyền Trump, nối tiếp lệnh cấm đi lại đối với công dân 39 quốc gia và lệnh tạm dừng cấp visa đa dạng cuối năm 2025. Tương lai của các chính sách nhập cư gây tranh cãi vẫn chưa ngã ngũ, khiến hàng triệu người di dân, du học sinh và gia đình họ đang đứng trước tương lai bấp bênh tại Mỹ.
NGUỒN: RFI, VIETNAMNET, DANTRI
